Eigenaarschap (gedeeld of niet), de basis voor innovatie.

De vorige bijeenkomst van de opleiding I-coordinator bij Marant bracht Bob Hofman, één van cursusleiders, de term eigenaarschap naar voren. Eigenaarschap is de laatste jaren ook binnen het onderwijs aardig in zwang. Eerst geldend voor de leerkrachten, nu voor de leerlingen met het gepersonaliseerd leren. Maar de term dekt de lading wel, als je eigenaarschap niet als een verplichtend element ziet, maar als een gevoel. Er wordt in de psychologie ook wel een onderscheid gemaakt tussen formele- en psychologische eigenaarschap. Als je voelt dat iets (een voorwerp, project) van jou is dan heb je het over psychologisch eigenaarschap. John L. Pierce heeft dit vrij uitvoerig onderzocht in de jaren ’70 in de VS. Hij komt tot een drietal kenmerkende eigenschappen bij psychologische eigenaarschap:

  • Het gevoel van eigenaarschap is gelinkt met alles dat over het algemeen geassocieerd wordt met ‘mij’, ‘mijn’ en ‘ons’.
  • Psychologisch eigenaarschap geeft de relatie weer tussen een persoon en een object (materieel of immaterieel van aard), waarbij de persoon een nauwe verbinding ervaart tussen het onderwerp en zichzelf.
  • De mate van psychologisch eigenaarschap is complex en bestaat uit een cognitieve en een affectieve (door gevoel geladen) kern.

Met bovenstaande in het achterhoofd is het goed om te beseffen dat je dus wel iemand verantwoordelijk kunt maken voor een innovatie, maar dat deze persoon of personen zich geen eigenaar hoeven te voelen. Nu is dit laatste wel erg belangrijk bij een innovatie. Want je wil dat je collega’s het voelen dat ze zelf de verandering dragen.

Mooi is om te merken dat deze theorie ook praktijk kan zijn. In een onlangs gehouden bespreking met een paar leerkrachten over de invoering van Muiswerk bij ons, bleek dat deze collega’s al aardig aan de haal waren met deze verandering. Ze hadden van alles uitgedacht, waren aan het experimenteren gegaan en je voelde dat ze mede-eigenaar waren van het proces.  Belangrijk voor mij als (mede)eigenaar van deze innovatie is dan om te kijken hoe dit komt. (Een goed leermoment)

  1. Een belangrijke voorwaarde is dat zij vanaf het begin afgaan mee genomen zijn in deze ontwikkeling.
  2. Dat de innovatie aansluit bij wat er leeft onder de leerkrachten en dat pakt goed uit bij Muiswerk, omdat door inzet van dit programma de leerresultaten van de leerlingen vooruit gaan. Iets wat elke leerkracht drijft.
  3. Geeft de leerkrachten de ruimte te experimenteren, fouten maken mag/moet en stuur alleen op hoofdzaken bij.

Er zijn uiteraard nog wel een aantal voorwaarden te bedenken, maar bovenstaande vond ik wel het meest essentieel. Aan de andere kant is er ook een negatieve kracht die er voor kan zorgen dat er wel sprake is van formele- maar geen psychologische eigenaarschap: vanuit controle, het voorschrijven met procedures, regels e.d. Dit is een doodsteek voor eigenaarschap en innovatie.

En wij gaan verder met het inzetten van Muiswerk en kijken of dit een eerste stap richting gepersonaliseerd leren kan zijn.

(wordt uiteraard vervolgd)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s